Đọc lá số tử vi như một công cụ tâm lý học để thấu hiểu chính mình

Nhiều người tìm đến tử vi với một câu hỏi thầm kín: lá số này nói gì về con người tôi. Đó là một câu hỏi rất tâm lý, và cũng là cách tiếp cận lành mạnh nhất. Thay vì xem lá số như một bản án đã định sẵn, ta hoàn toàn có thể đọc nó như một tấm gương soi tính cách, soi những xu hướng tự nhiên của bản thân, để từ đó hiểu mình rõ hơn và chủ động hơn trong cách sống. Đây chính là tinh thần mà nhiều nhà nghiên cứu tử vi Việt Nam đã theo đuổi.

Bài này trình bày tử vi dưới góc nhìn một công cụ thấu hiểu bản thân, bám theo đúng những gì các tác giả gốc đã viết, không thêm thắt và không hứa hẹn điều gì tuyệt đối. Phần luận giải mang tính tham khảo để bạn hiểu mình, không phải lời phán cố định.

Vì sao có thể coi tử vi gần với tâm lý học

Trong cuốn Tử Vi Nghiệm Lý Toàn Thư, cụ Thiên Lương đi theo chiều hướng phá bỏ tính cách huyền bí của khoa tử vi, đưa khoa này về chỗ thực dụng và về tính nhân bản của con người. Cụ quan niệm tử vi như một đạo lý của thánh nhân xưa, một môn giáo dục đạo đức của kẻ sĩ, mà cốt lõi là tự biết mình, biết người để chung hòa dễ dàng với đời sống cá nhân và cộng đồng. Lời giới thiệu sách ghi rất rõ rằng cụ đã đưa khoa này thành một khoa tâm lý học.

Tự biết mình và biết người vốn là mục tiêu trung tâm của tâm lý học. Khi một lá số mô tả người này thiên về suy tư, người kia thiên về hành động, người nọ dễ nóng nảy nhưng giàu nghĩa khí, thì thực chất nó đang phác họa một chân dung tính cách. Đọc lá số theo hướng này, ta không hỏi số phận đã an bài ra sao, mà hỏi mình là người thế nào và đâu là điểm mạnh, điểm yếu cần lưu tâm.

Các sao là tên gọi của yếu tố con người, không phải thần linh

Cụ Nguyễn Phát Lộc, trong cuốn Tử Vi Hàm Số, trình bày một quan điểm rất gần với cách hiểu này. Theo cụ, các sao trong tử vi tuy nghĩa đen là tinh tú, nhưng nghĩa bóng là tên gọi của những yếu tố thuộc về con người. Cụ cho rằng người sáng lập khoa tử vi không nhìn lên tinh tú để biết con người dưới thế, mà phân tích con người dưới thế thành từng yếu tố rồi tổng hợp lại, mỗi yếu tố được đặt tên mượn theo tên một vì sao. Tên của một sao không quan trọng bằng ý nghĩa mà nó biểu thị: cơ thể, tướng mạo, tính tình, công danh, tài lộc, phúc thọ, các mối quan hệ.

Cách nhìn này tháo bỏ lớp vỏ thần bí. Khi sao Thái Âm không còn là một vị thần mà là tên gọi cho phần nội tâm tình cảm, khi sao Thất Sát là tên gọi cho khuynh hướng quyết đoán mạnh mẽ, thì lá số trở thành một bản đồ tính cách có thể đọc và suy ngẫm, chứ không phải một lời sấm đáng sợ. Cụ Nguyễn Phát Lộc gọi đây là hành trình đưa tử vi từ thần quyền sang nhân bản, từ mê tín ra khoa học, từ thiên định đến nhân định.

Lá số mô tả xu hướng, không khóa chặt con người

Điểm cốt yếu khiến tử vi có thể là công cụ chủ động chứ không phải xiềng xích, nằm ở chỗ nó không coi con người bị định đoạt hoàn toàn. Trong cuốn Tử Vi Tổng Hợp, cụ Nguyễn Phát Lộc viết rằng khoa tử vi coi trọng nhân định, nghĩa là con người không hoàn toàn do lá số định mà vẫn có thể dự phần quyết định vận mạng của mình. Cụ nhấn mạnh cung Mệnh và cung Thân nói lên phần công nghiệp mà chính mình tạo ra lúc tại thế, và xem đây là sự phản ánh tư tưởng tận nhân lực mới tri thiên mạng, tức là làm hết sức mình rồi mới biết vận mình tới đâu.

Cùng tinh thần đó, trong Tử Vi Hàm Số, cụ khẳng định khoa tử vi không hoàn toàn tiền định vì vẫn chấp nhận ảnh hưởng của cá nhân trên vận mạng, cuộc diện đời người không phải chỉ do ngoại cảnh sắp xếp. Nói cách khác, lá số cho biết những xu hướng, những điều kiện ban đầu, còn cách mỗi người ứng xử với các xu hướng ấy mới là phần làm nên cuộc đời. Một người biết mình dễ nóng giận thì có thể tập kiềm chế. Một người biết mình hợp với công việc tỉ mỉ thì có thể chọn nghề cho đúng. Đó là lúc tử vi phát huy vai trò một công cụ tự hiểu để sống tốt hơn.

Vậy đọc lá số nên dừng ở chỗ biết, hay đi tiếp tới chỗ tự cải thiện?

Từ biết mình tới tự cải sửa và hướng thiện

Cụ Nguyễn Phát Lộc nêu một ý đáng suy ngẫm: nếu dùng cái biết về tâm lý và cuộc đời để tự cải sửa và hướng thiện con người, thì công dụng của tử vi không còn là khuôn thước chật hẹp gò bó hoạt động của họ nữa, mà trở thành phần đóng góp cho nhân định. Đây là sự khác biệt lớn giữa hai cách dùng tử vi. Một cách khiến người ta cam chịu, nghe lá số nói xấu là buông xuôi. Một cách khiến người ta hiểu mình để điều chỉnh, lấy điểm mạnh làm bệ đỡ và phòng trước những điểm yếu.

Thú vị là cụ Nguyễn Phát Lộc còn đối chiếu khoa này với tâm lý học phương Tây, khi nhắc tới Freud và trào lưu tâm lý học tiềm thức, và xem người được cho là sáng lập khoa tử vi như một nhà nghiên cứu tâm lý rất thực tiễn so với thời đại của ông. Điểm chung của hai cách tiếp cận là cùng muốn soi sáng phần bên trong con người để con người làm chủ chính mình tốt hơn, chứ không phải để dọa nạt hay tiên tri một chiều.

Đọc lá số như soi gương, một cách lành mạnh

Hiểu theo hướng này, cách đọc lá số lành mạnh nhất gồm vài nguyên tắc giản dị. Thứ nhất, xem mỗi nhận định về tính cách là một giả thuyết để bạn tự đối chiếu với chính mình, giữ lại điều thấy đúng và cân nhắc điều thấy chưa đúng. Thứ hai, chú ý tới phần xu hướng nhiều hơn phần kết luận may rủi, vì xu hướng là thứ bạn có thể làm việc cùng nó. Thứ ba, dùng những điểm yếu mà lá số gợi ý như một danh sách nhắc nhở để giữ gìn, chứ không phải bản án.

Cách tiếp cận này hoàn toàn không mâu thuẫn với việc tử vi vẫn có những phần mô tả vận hạn hay hoàn cảnh. Nó chỉ đặt con người trở lại vị trí trung tâm: lá số soi đường, người đi vẫn là bạn. Nếu bạn quan tâm tử vi có đáng tin đến đâu và nên tin ở mức nào, có thể đọc thêm bài tử vi có nên tin tại tử vi có nên tin. Nếu bạn băn khoăn lá số có phải là định mệnh không, bài tử vi có phải định mệnh bàn kỹ hơn về tinh thần nhân định này.

Câu hỏi thường gặp

Xem tử vi có làm mình bi quan, mất tự chủ không? Không nhất thiết, nếu bạn đọc lá số như tấm gương soi tính cách để hiểu mình rồi chủ động hơn. Cả cụ Nguyễn Phát Lộc và cụ Thiên Lương đều nhấn mạnh phần nhân định, tức con người vẫn dự phần quyết định cuộc đời mình, nên lá số là gợi ý chứ không phải bản án.

Vì sao nói tử vi gần với tâm lý học? Vì cốt lõi của nó là tự biết mình, biết người, đúng như cụ Thiên Lương quan niệm khi đưa khoa này thành một khoa tâm lý học. Các sao được hiểu là tên gọi của những yếu tố con người như tính tình, tâm lý, năng lực, chứ không phải thần linh chi phối.

Lá số xấu thì có nghĩa đời tôi đã an bài không? Theo các tác giả gốc thì không. Tử vi không hoàn toàn tiền định, vẫn chấp nhận ảnh hưởng của cá nhân trên vận mạng. Hiểu một điểm yếu trong lá số là để bạn phòng trước và cải sửa, dùng cái biết ấy mà hướng thiện, không phải để buông xuôi.

Lá số mỗi người một khác, và phần tính cách trong đó chỉ thực sự có ý nghĩa khi bạn đối chiếu với trải nghiệm của chính mình. Bạn có thể lập lá số để bắt đầu hành trình tự hiểu này.

Nguồn: Tử Vi Hàm Số và Tử Vi Tổng Hợp, Nguyễn Phát Lộc; Tử Vi Nghiệm Lý Toàn Thư, Thiên Lương (Lê Quang Khải). Lưu ý: nội dung tử vi mang tính tham khảo để hiểu mình và chủ động hơn, không thay thế quyết định y tế, tài chính hay pháp lý, và không phải lời phán cố định.

Đọc thêm: phương pháp luận tử vi ba lớp góc nhìn ở phương pháp luận, và lập lá số tại lập lá số.