Cách Cự Nhật trong tử vi: Cự Môn gặp Thái Dương

Cách Cự Nhật là tổ hợp của hai sao Cự Môn và Thái Dương cùng hội về một thế. Đây là một trong những cách cục được sách gốc nhắc tới nhiều, vì khi Thái Dương sáng soi tỏ Cự Môn thì sao ám tinh này phát huy được mặt tốt là ngôn luận và danh tiếng, thay vì thị phi. Bài này trình bày tên cách, điều kiện vị trí, mức đắc hãm và cách luận đúng theo các nguồn cổ, không thêm thắt.

Cần nói trước một điều: cách cục chỉ là một lớp trong việc đọc lá số, không phải lời phán cố định. Vị trí sao trên lá số là cố định khi đã an, còn phần luận ý nghĩa dưới đây mang tính tham khảo để hiểu xu hướng.

Cách Cự Nhật là gì?

Cự Nhật là cách gọi tắt của bộ Cự Môn và Thái Dương đi cùng nhau. Trong sách Tử Vi Tổng Hợp, Nguyễn Phát Lộc xếp Cự Nhật vào nhóm sáu cách chính tinh nền tảng, bên cạnh Tử Phủ Vũ Tướng, Sát Phá Liêm Tham, Cơ Nguyệt Đồng Lương, Nhật Nguyệt và Vô Chính Diệu. Ông coi đây là một văn cách, thiên về tài ăn nói và ngôn luận.

Lý do nằm ở bản chất hai sao. Cự Môn là ám tinh, chủ về lời ăn tiếng nói, lý lẽ và cả thị phi. Thái Dương là sao chủ về sự sáng tỏ, công khai và danh tiếng. Khi Thái Dương đủ sáng để soi tỏ Cự Môn, cái ám của Cự Môn được hóa giải, mặt tài năng nổi lên rõ. Theo Tử Vi Tổng Hợp, Cự Môn đắc địa là một sao hùng biện, nói lên cả năng khiếu nghiên cứu các vấn đề chính trị và pháp lý.

Điều kiện vị trí của cách Cự Nhật

Cách này phụ thuộc nhiều vào cung an, vì độ sáng của Thái Dương quyết định Cự Môn có được soi tỏ hay không. Sách Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư của Hi Di Trần Đoàn, qua bản dịch của Vũ Tài Lục, ghi rõ các thế:

• Cự Nhật tại Dần thủ Mệnh: sách chép "Cự Nhật mệnh cung Dần vị thực lộc trì danh", nghĩa là hai sao Cự Môn và Thái Dương cùng thủ Mệnh ở cung Dần thì có danh tiếng và nhiều tiền của.
• Cự Nhật tại Thân, Mệnh lập Dần: câu "Cự Nhật Thân, lập mệnh Dần trì danh thực lộc" mang cùng một ý, danh tiếng và bổng lộc.
• Cự ở Hợi, Thái Dương thủ Mệnh ở Tị: sách chép "Cự tại Hợi, Nhật mệnh Tị thực lộc trì danh", cũng là danh tiếng và bổng lộc.
• Cự ở Tị, Thái Dương thủ Mệnh ở Hợi: đây là thế hỏng. Sách chép "Cự tại Tị cung Nhật mệnh Hợi phản vi bất giai", vì Thái Dương lạc hãm ở Hợi nên không còn soi tỏ được Cự Môn.

Như vậy cùng một bộ Cự Nhật nhưng thế ở Dần và thế ở Hợi cho kết quả khác hẳn nhau. Đây là điểm cốt lõi: phải xem Thái Dương sáng hay tối, chứ không thể thấy đủ hai sao là vội mừng. Phần phú trong Toàn Thư còn có câu "Dần cung Cự Nhật túc phong long" khi luận Mệnh đóng cung Dần, cho thấy thế Dần được đánh giá cao.

Cự Môn đắc hãm theo cung

Vì Cự Môn là nửa quyết định của cách, cần nắm mức sáng tối của riêng nó. Theo các câu phú chép trong Toàn Thư, Cự Môn miếu địa ở Mão, Dậu, Dần, Thân; vượng địa ở Tí, Ngọ, Hợi; và hãm địa ở Tị, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi. Cự Môn đóng nơi miếu vượng và lại được Thái Dương sáng đi cùng thì tài ngôn luận hiển lộ. Cự Môn hãm địa hoặc gặp Thái Dương lạc hãm thì phần thị phi, khẩu thiệt dễ trội hơn.

Sách cũng nhắc thêm một thế gần gũi: "Cự Môn Tí, Ngọ khoa quyền lộc trạch trung ẩn ngọc phúc hưng long", tức Cự Môn ở Tí hay Ngọ mà hội Khoa, Quyền, Lộc là cách ngọc ẩn trong đá, hưởng phúc lớn. Thế này tuy không phải Cự Nhật nhưng cho thấy Cự Môn được hỗ trợ đúng cách thì giá trị rất cao.

Cách Cự Nhật luận về con người thế nào

Khi Cự Nhật thành cách và đóng nơi sáng sủa, hướng luận theo các nguồn cổ và hiện đại khá thống nhất. Người có cách này thường được mô tả qua mấy nét: có danh tiếng, có lộc ăn, và nổi bật ở khả năng dùng lời. Tử Vi Tổng Hợp nhấn mạnh tài hùng biện, năng khiếu với các vấn đề chính trị, pháp lý, nghiên cứu, là nền cho những nghề cần ngôn luận và lý lẽ.

Trong Tử Vi Hàm Số, Nguyễn Phát Lộc xếp Cự Nhật vào nhóm năm bộ chính tinh thuộc Thượng Cách, với điều kiện sao phải miếu vượng đắc địa và có nhiều trợ tinh hội hợp như Tả Hữu, Xương Khúc, Khôi Việt, Khoa Quyền Lộc. Đủ những điều kiện đó thì cách mới phát huy thành đường công danh, chức tước. Thiếu trợ tinh, hoặc Thái Dương lạc hãm, thì cách giảm giá trị nhiều.

Điều cần tránh là gán ngay một lá số có Cự Nhật là quý cách. Một bộ sao chỉ là khởi điểm; còn phải xem độ sáng, trợ tinh và sát tinh chung quanh trước khi kết luận.

Vậy nên đọc cách Cự Nhật qua một góc nhìn hay nhiều góc nhìn?

Ba lớp góc nhìn khi luận cách Cự Nhật

Tử Vi Tân Biên luận mỗi cách qua ba lớp để tránh phiến diện, mỗi trường phái chiếm không quá sáu phần mười.

Ở lớp cổ điển theo phái Tam Hợp, trọng tâm là vị trí và độ sáng, đúng như Toàn Thư mô tả: Cự Nhật ở Dần hay Thân thì thực lộc trì danh, ở thế Thái Dương hãm tại Hợi thì hỏng. Đây là lối đọc bám sát câu phú và mức đắc hãm.

Ở lớp hiện đại, theo hướng của Nguyễn Phát Lộc, cách Cự Nhật được nhìn như một văn cách định hướng nghề nghiệp, gắn với tài hùng biện, ngôn luận, nghiên cứu chính trị và pháp lý. Lớp này quan tâm cách phát huy năng lực trong đời sống thực, không chỉ dừng ở khen chê.

Ở lớp kết luận Tân Biên, hai góc trên được tổng hợp thành một nhận định cân bằng: Cự Nhật là một quý cách thiên về danh tiếng và lời nói, nhưng giá trị thật phụ thuộc Thái Dương có sáng hay không và có đủ trợ tinh hay không. Chi tiết phương pháp ba lớp có trong bài phương pháp luận tử vi.

Câu hỏi thường gặp về cách Cự Nhật

Cách Cự Nhật gồm những sao nào? Gồm Cự Môn và Thái Dương đi cùng nhau. Tử Vi Tổng Hợp xếp Cự Nhật là một trong sáu cách chính tinh nền tảng, thuộc nhóm văn cách thiên về ngôn luận.

Cự Nhật ở cung nào là đẹp nhất? Theo Toàn Thư, đẹp khi Cự Nhật thủ Mệnh ở Dần, hoặc Mệnh lập Dần mà Cự Nhật ở Thân chiếu về, khi đó là thực lộc trì danh. Ngược lại, Cự ở Tị mà Thái Dương thủ Mệnh ở Hợi thì hỏng vì Thái Dương lạc hãm.

Có Cự Nhật là chắc chắn quý cách không? Không tự động. Cách chỉ phát huy khi Thái Dương sáng soi tỏ Cự Môn và có thêm trợ tinh như Tả Hữu, Xương Khúc, Khôi Việt, Khoa Quyền Lộc, theo Tử Vi Hàm Số. Thiếu các điều kiện đó thì giá trị giảm nhiều.

Lá số mỗi người một khác, vị trí Cự Môn và Thái Dương cùng tổ hợp sao chung quanh quyết định cách đọc cụ thể. Bạn có thể lập lá số để xem mình có bộ Cự Nhật hay không và nó nằm ở đâu.

Nguồn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, Hi Di Trần Đoàn, Vũ Tài Lục dịch và bình chú [các câu phú Cự Môn, dòng 1510 đến 1518; phần luận Mệnh cung Dần, dòng 7014]; Tử Vi Tổng Hợp, Nguyễn Phát Lộc [sáu cách chính tinh; cách hùng biện]; Tử Vi Hàm Số, Nguyễn Phát Lộc [Thượng Cách năm bộ chính tinh]. Lưu ý: nội dung tử vi mang tính tham khảo để hiểu mình và chủ động hơn, không thay thế quyết định y tế, tài chính hay pháp lý.

Đọc thêm: phương pháp luận tử vi ba lớp góc nhìn ở phương pháp luận, và lập lá số tại công cụ lập lá số.